محمد حسن خان اعتماد السلطنه
2393
مرآة البلدان ( فارسى )
جناب سروليم طيلور طامسن « 1 » صاحب وزير مختار و ايلچى مخصوص دولت بهيهء انگليس مقيم دربار دولت عليه به انگلستان احضار و جناب مستر رانلد طامسن « 2 » به جاى معزى اليه از طرف آن دولت مأمور اقامت دربار دولت عليه شده از راه بغداد آمده با شرايط تشريفات و احترامات مقرره وارد دار الخلافهء باهره شد و روز شنبه يازدهم رمضان چهار ساعت به غروب مانده در عمارت مباركهء سلطنتآباد به حضور باهر - النور اقدس شهريارى دام ملكه مشرف شد و مورد مراحم خاصه گرديده دو نامهء مودت علامهء اعلى حضرت پادشاه انگلستان و امپراطريس هندوستان را كه يكى مبنى بر مأموريت مستر رانلد طامسن و ديگرى حاوى بر احضار سر وليم طيلور طامسن صاحب و خود جناب معزى اليه هر دو را حامل بود بلاواسطه تقديم حضور همايون نمود . يكشنبه دوازدهم موكب همايون از قصر نياوران تشريففرماى شهر دار الخلافه گرديده در راه سوارهء مهاجر كه سپرده به كلنل دمنت - ويچ و ملبس به لباس قزاقى هستند از سان حضور مبارك گذشته و مشق كرده مطبوع افتادند . موزهء قديم دولتى كه در داخلهء عمارت سلطنتى بود چون وضعا بالنسبه چندان عالى و لايق و وسيع نبود سه ماه قبل حسب الامر قدرقدر آن را خراب و در يكى از اضلاع عمارت مباركه ، موزهء بسيار وسيع عالى خوبى بنا نموده و محل موزهء قديم و طرف مقابل آن را دو درياچهء بسيار طويل عريض ساختند . بناى اين موزه مثل يكى از موزههاى معتبر دول معظمهء اروپا است . سبزى ميدان و امامزاده زيد و مسجد جامع سلطانى و بازارها را به امر اعلى مرمت كرده و به اتمام رسيده است . جمعه هفدهم موكب اعلى تشريففرماى شهر شده شب را توقف و اقامت فرموده و هنگام غروب را به كارخانهء الكتريسيته كه چندى قبل اسباب آن را به توسط جناب امين الملك از فرنگستان آورده و در مجمع الصنايع جنب خيابان باب همايون مسيو فابيوس معلم و استاد اين عمل ، كارخانهء آن را داير داشته است تشريففرما شده تيمنا به دست مبارك افتتاح به روشن كردن اول چراغ فرمودند . عجالة دو سه چراغ از اين
--> ( 1 ) - William Taylour Thomson ( 2 ) - Ronald Thomsou